Napoli’den Dünyaya Açılan Bir Lezzet: Pizza

Prof. Dr. Carol Helstosky’nin ‘Küresel Lezzetlerin Tarihi – Pizza’ adlı eseri Everest Yayınları tarafından yayımlandı.

Tanıtım bülteninden:

Everest Yayınları olarak, gündelik yaşamda sıkça karşılaştığımız bir yiyeceğin arkasındaki derin kültürel mirası gözler önüne seren yeni kitabımızı okurlarla buluşturmanın mutluluğunu yaşıyoruz. “Bir yiyeceğin tarihi üzerinden göçün, sınıfın, kimliğin ve küreselleşmenin hikâyesi”ni anlatan Küresel Lezzetlerin Tarihi – Pizza, yalnızca bir hamur işinin geçmişini aktarmakla kalmıyor; modern toplumları, şehir yaşamını ve tüketim kültürünü anlamak için eşsiz bir bakış açısı sunuyor. Denver Üniversitesi’nde modern Avrupa ve yemek tarihi dersleri veren Prof. Dr. Carol Helstosky’nin kaleme aldığı bu eser, pizzanın basit bir atıştırmalık olmanın ötesinde, toplumsal yapının ve pazarın bir “gastronomik termometresi” olduğunu ortaya koyuyor. Kitap, Everest Yayınları’nın Aş Kitaplığı dizisinin on birinci kitabı olarak, Öykü Toros Irvana’nın titiz çevirisiyle raflarda yerini aldı.

Bu detaylı çalışma, pizzanın 18. ve 19. yüzyıl Napoli’sinde yoksul “lazzaroni” sınıfının karınlarını doyurmak için tükettiği ucuz bir sokak yemeğinden, İtalyan ulusal kimliğinin sembolü ve nihayetinde küresel bir endüstri haline dönüşümünü derinlemesine inceliyor. Eser, İtalyan göçmenlerin anavatanlarıyla bağ kurmak ve geçimlerini sağlamak amacıyla pizzayı Amerika’ya taşımasını, ardından bu yiyeceğin göçmen kimliğinden sıyrılıp Amerikan kültürüyle harmanlanarak tüm dünyaya yayılmasını kitabın merkezine alıyor. Yazar, pizzanın Kraliçe Margherita ile ilişkilendirilen “Külkedisi” hikâyelerini, “gerçek Napoli pizzası” gibi otantiklik tartışmalarını ve standart tarif dogmalarını tarihsel gerçeklerle sorgularken, bu hikâyeyi meraklı okuyucu için oldukça keyifli ve erişilebilir bir anlatı haline getiriyor.

Prof. Dr. Helstosky’nin İtalya tarihi, yemek ve siyaset ilişkisi üzerine yürüttüğü derin akademik araştırmalara dayanan bu eser, derin analizleri popüler bir okuma zevki ile bir araya getiriyor. Kitap, günümüz dünyasındaki fast food tüketimi, endüstriyel standartlaşma, markalaşma, kültürel sahiplenme ve yerelleşme gibi önemli tartışmaları pizza metaforu üzerinden ele alıyor. Örneğin, Amerika’da doğan “standartlaşmış” zincir pizzaların Hindistan’dan Japonya’ya kadar farklı kültürlerin damak tatlarına nasıl uyum sağladığını gösteren yazar, pizzanın kimseye tam anlamıyla ait olmayan ama herkese hitap eden kozmopolit doğasını vurguluyor.

Yayınevimizin araştırma kitapları arasında özel bir yere sahip olan Pizza, Türkiye’deki gastronomi meraklılarından sosyoloji, tarih, şehir kültürü ve göç araştırmacılarına kadar gündelik hayat tarihiyle ilgilenen geniş bir okuyucu kitlesine hitap ediyor. Türk kültüründeki lahmacunun bile yurt dışında “Türk pizzası” olarak algılanması, kitabın incelediği küreselleşme, aidiyet ve “otantik yemek” kavramlarının ne denli akışkan olduğunu yerel bir bağlamda da kanıtlıyor. Zengin içeriği, 150 sayfayı aşan okuma keyfi ve kitabın sonunda yer alan hem geleneksel hem de yaratıcı tarifleriyle Pizza, yemeğin sadece doymak değil, aynı zamanda toplumları inşa etmek olduğuna inanan herkesin kütüphanesinde bulunması gereken eşsiz bir referans kaynağıdır.

Pizza

• Uzun yıllar boyunca yoksul halkın ve başıboş gençlerin yemeği olarak dışlandı.
• Üzerine balık ezmesinden ananasa, ıstakozdan yenilebilir altına kadar sayısız malzeme konulabiliyor.
• ABD’de insanlar saniyede 350 dilim pizza tüketiyor.

Aş Kitaplığı çatısı altında, Küresel Lezzetlerin Tarihi dizisinin ikinci kitabı olarak yayımladığımız Pizza, 18. yüzyılda Napoli’de yoksulların üzerine birkaç malzeme koyarak karınlarını doyurdukları bu basit yassı ekmeğin İtalya’nın ulusal gururuna dönüşme hikâyesini anlatıyor. Helstosky, sınırları aşıp tüm dünyanın en çok tüketilen fast food yiyeceklerinden biri haline gelen pizzanın Amerika’da ikinci vatanını bulması, Pizza Hut ve Domino’s gibi devlerin yükselişiyle kültürel alışverişin bir metaforu haline gelmesi gibi konuları keyifli bir dille ele alıyor. Yenilebilir altın, havyar ve geyik eti gibi lüks malzemeleri ve 4000 dolarlık fiyatıyla dünyanın en pahalı pizzası da dahil olmak üzere pizzanın her türlüsünden bahsedilen bu çalışmada herkesin uygulayabileceği tarifler de yer alıyor.