Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev: Anayasa Yeniden Yazılacak
Cumhurbaşkanı Tokayev, Kazakistan Anayasası’nın güncellenmesi gerektiğini ve yeni bir önsöz yazılacağını açıkladı.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kızılorda’da düzenlenen Ulusal Kurultay’ın 5. toplantısında önemli açıklamalarda bulundu. Tokayev, mevcut anayasanın ulusal değerleri net bir şekilde yansıtacak biçimde yeniden yazılması gerektiğini ifade etti.
Tokayev, tek meclisli parlamentoya geçiş gibi reformların gerçekleştirilmesi için 30 yıl önce kabul edilen anayasada köklü değişiklikler yapılmasının kaçınılmaz olduğunu belirtti. 2022 yılında yapılan değişikliklerin, yeni reformları desteklemek için yetersiz kaldığını vurgulayan Tokayev, “Parlamento reformu çerçevesinde 40’a yakın maddenin değiştirilmesi planlanmıştı, ancak süreçte bu sayının daha fazla olacağı anlaşıldı. 2022’de 33 madde yenilendi ama mevcut durum daha kapsamlı değişiklikler gerektiriyor” dedi.
Yeni bir anayasa kabul edilmesi gerektiğini belirten Tokayev, Anayasa Komisyonu kurulması için yarın bir kararname imzalayacağını açıkladı. Komisyonun, Anayasa Mahkemesi Başkanlığı bünyesinde 100’den fazla uzmanla oluşturulacağını ve önerilerin incelendikten sonra referandum tarihinin belirleneceğini söyledi.
Tokayev, yeni anayasanın önsözünün ulusal değerleri vurgulaması gerektiğini belirterek, “Kazak topraklarındaki medeniyet ve devlet geleneği tarihinin derinliği açıkça yer almalıdır” ifadelerini kullandı. Bu şekilde Kazakistan’ın büyük devletlerin mirasçısı olduğunu vurgulayan Tokayev, anayasanın temel ilkelerinden birinin “Hepimiz adil bir Kazakistan’ı en yüce hedef olarak benimsiyoruz ve ona ulaşacağız” olması gerektiğini dile getirdi.
Ayrıca, cumhurbaşkanı seçimlerine ilişkin anayasa maddelerinin netleştirilmesi gerektiğine dikkat çeken Tokayev, mevcut anayasada Cumhurbaşkanı görevini yerine getiremeyecek durumda olduğunda geçici olarak Senato Başkanı’na devredildiğini hatırlattı. Gelecekte, Cumhurbaşkanı görev süresi dolmadan ayrılırsa, 2 ay içinde yeni seçimlerin yapılmasına dair bir maddenin yer alacağını açıkladı.
Tokayev, anayasal reformlar çerçevesinde Cumhurbaşkanı Yardımcısı makamının kurulacağını da duyurdu. Cumhurbaşkanı Yardımcısı’nın, parlamentonun onayıyla atanacağını ve yetkilerinin Cumhurbaşkanı tarafından belirleneceğini ifade etti. Bu değişikliklerin Cumhurbaşkanlığı yetkisini zayıflatmayacağını, aksine bu makamın devlet sistemindeki en önemli pozisyon olmaya devam edeceğini vurguladı.
