Çin’in TMS-10 süpersonik uçağı test aşamasına geçti
Çin’in geliştirdiği TMS-10 süpersonik uçak demonstratörü, Mach 2 hız hedefiyle nihai montaj aşamasına ulaştı ve yıl sonunda test edilecek.
Çin, ticari havacılıkta uçuş sürelerini kısaltmayı hedefleyen süpersonik uçak çalışmalarında yeni bir aşamaya ulaştı. Tianmushan Laboratuvarı ile Beihang Üniversitesi iş birliğiyle geliştirilen TMS-10 demonstratörünün nihai montajına başlandı. Rüzgar tüneli ve uçuş kontrol sistemi testleri tamamlanan uçağın, yıl sonuna kadar gerçekleştirilecek denemelerde ses duvarını aşması planlanıyor.
Süpersonik yolcu uçaklarının yaygınlaşmasının önündeki temel sorun, ses hızının aşılması sırasında oluşan sonik patlama olarak öne çıkıyor. Yerleşim bölgelerinde yüksek gürültüye neden olan bu etki, Concorde’un 2003’te hizmetten çekilmesinde rol oynayan başlıca kısıtlamalar arasında bulunuyordu. TMS-10 projesinde ise şok dalgalarının etkisini azaltacak aerodinamik bir yapı üzerinde çalışılıyor.
Uçuş süresini önemli ölçüde azaltması hedefleniyor
10 ila 15 yolcu taşıyacak şekilde tasarlanan TMS-10, Mach 2 seviyesine, yani yaklaşık 2.450 kilometre/saat hıza ulaşabilecek. Uçak aynı zamanda Mach 0,95 hızında ses altı uçuş yapabilecek. Projede kullanılan tasarımın daha büyük yolcu uçaklarına uyarlanması halinde, normal şartlarda yaklaşık iki saat süren Pekin-Şanghay seferinin 30 dakikaya kadar indirilmesi öngörülüyor.
Demonstratörün aerodinamik mimarisinde burun bölümündeki canard yüzeyleri, ana kanat ve T-kuyruk birlikte kullanılıyor. Bu üçlü düzenin, şok dalgalarının birleşerek tek ve daha güçlü bir sonik patlama oluşturmasını önlemesi amaçlanıyor.
Ölçekli prototipten gerçek boyutlu demonstratöre
TMS-10’un tasarım doğrulama süreci, Haziran 2025’te 1:18 ölçekte üretilen ve 2,9 metre uzunluğundaki karbon fiber prototiple başlatıldı. Elektrikli fan sistemiyle donatılan model üzerinde düşük hızda kalkış, iniş ve uçuş kararlılığı denemeleri gerçekleştirildi.
Yıl sonunda yapılması planlanan yeni testlerde gerçek boyutlu demonstratörün ses duvarını aşması bekleniyor. Bu aşamada transonik geçişin kontrolü, uçağın aerodinamik bütünlüğü ve yer seviyesinde oluşan gürültü doğrudan ölçülecek.
