Partilerden ‘Umut Hakkı’ Açıklamasına Tepkiler Geliyor
MHP’li Feti Yıldız’ın ‘umut hakkı’ açıklaması sonrası partiler arasında tartışmalar başladı. CHP’li Emir, mutabakat olmadığını vurguladı.
Yeni çözüm süreci komisyonunun yazım ekibi tarafından gerçekleştirilen toplantının ardından MHP’li Feti Yıldız, komisyonun ortak raporunda terörist başı Abdullah Öcalan için ‘umut hakkı’ ifadesinin yer alacağını duyurdu. Bu açıklama, siyasi arenada geniş yankı uyandırdı. CHP’li Murat Emir ise, partilerin bu konuda bir uzlaşma sağlamadığını belirterek, ‘Her konuyu ele aldığımızı, partilerin birbirine yaklaştığını ancak kesin bir mutabakat olmadığını ifade ediyorum’ dedi. Komisyon üyeleri, ‘Rapor toplantılarında umut hakkı konusu gündeme geliyor mu?’ sorusuna, ‘Bu başlık, raporlarında ele alan partilerin toplantılarda dile getirdiği bir konu’ yanıtını verdi. Umut hakkı ifadesi yalnızca MHP ve DEM Parti’nin raporlarında yer almakta. Bu bağlamda, partiler, AKP’li isimlerin konudaki sessizliğini ‘bağlayıcı açıklamalardan kaçınma’ olarak yorumluyor.
MHP’li Yıldız’ın açıklaması, partinin gündeme getirdiği bir mesele olarak değerlendiriliyor. Devlet Bahçeli’nin de sık sık bu konuyu gündeme getirmesi nedeniyle, MHP’nin bu başlığı sürekli canlı tutmaya çalıştığı ifade ediliyor. Ancak yazım ekibi, İnfaz Kanunu’nda genel bir düzenleme yapılması gerektiğini tartışıyor ve bu konuda bir beklenti olduğu belirtiliyor. Özel konuların raporun kapsamına girmediği, ‘umut hakkı’ başlığının yer almadığı ifade ediliyor. Yazım ekibinin çalışması tamamlandığında, konu komisyonun tamamına sunulacak ve üyeler görüşlerini bildirecek. Dolayısıyla, kesinleşmiş bir çalışma olmadığı vurgulanıyor.
Raporun içeriğinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi kararlarına uyulması gerektiği de belirtiliyor. Bu bağlamda, umut hakkı ifadesinin infaz düzenlemesi ve yüksek mahkeme kararlarıyla ilişkili olarak değerlendirilebileceği ifade ediliyor. Bazı komisyon üyeleri, bu çerçevede ‘Can Atalay, Selahattin Demirtaş ve KHK ile ihraç edilenlerle ilgili AYM ve AİHM kararları mevcut. Bu nedenle birçok yorum yapılabilir. Ancak biz, isteyenin istediği gibi yorum yapmasından ziyade, genel bir çerçeve çizeriz. Detayları ise parlamento değerlendirir’ şeklinde görüş belirtiyor.
MHP’nin komisyona sunduğu raporda umut hakkı, AİHM kararları üzerinden işleniyor. Raporda, ‘AİHM’in yerleşik içtihadına göre, ömür boyu hapis cezasının mutlak bir biçimde uygulanması, yani hükümlünün ölene kadar hapiste kalması insan onuruyla bağdaşmamaktadır. Bu çerçevede umut hakkı, bireyin cezaevinden salıverilmesi değil, infaz koşullarının yeniden gözden geçirilmesi işlemidir. İdam cezasının dönüştürülmesi veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla cezalandırılan terör suçluları, koşullu salıverilmeden yararlanamaz. Terörle mücadele kanununun 17. maddesi ve infaz kanununun 107. maddesinin 16. fıkrası ile geçici 2. madde yürürlükten kaldırılmadan koşullu salıverilme değerlendirmesi yapılamaz’ deniliyor. Bu bağlamda, ortak raporda umut hakkı ifadesi yer almasa da infaz düzenlemesi ve AİHM kararlarına vurgu yapılmasının ‘umut hakkı’nın önünü açabileceği ifade ediliyor.
