Fiyat Artışları Maaşları Geride Bıraktı, Enflasyon Düşüyor
Yıllık enflasyon yüzde 31,75’e gerilerken, fiyat artışları hayatı zorlaştırıyor. Çalışanlar maaşlarıyla geçinmekte zorlanıyor.
Yıllık enflasyon oranı %31,75 seviyesine gerilerken, temmuz ayında fiyatlar %1,78 oranında artış gösterdi. Yılın ilk yedi ayında tüketici fiyatlarındaki toplam artış ise %19,86’ya ulaştı. Gıda, konut ve ulaşım gibi temel harcama kalemlerindeki yükseliş, çalışanların bütçelerini daha da zorlaştırdı. Ara zam alamayan çalışanlar, enflasyon karşısında satın alma güçlerini kaybetmeye devam ediyor.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, temmuz ayında tüketici fiyatları bir önceki aya göre %1,78 artış gösterdi. Yıllık enflasyon oranı %31,75 olarak belirlenirken, yılın ilk yedi ayında toplam fiyat artışı %19,86 oldu. On iki aylık ortalamalara göre enflasyon ise %31,90 seviyesinde gerçekleşti. Temmuz ayı verileri, yıllık enflasyondaki düşüşün sürdüğünü ancak fiyat artışlarının devam ettiğini ortaya koydu. Bir önceki yılın aralık ayına göre %19,86’ya ulaşan artış, yılın yedi aylık döneminde tüketim harcamalarının yaklaşık beşte bir oranında yükseldiğini gösteriyor. Bu süreçte özellikle zorunlu harcama gruplarındaki artışlar dikkat çekti.
Yıllık fiyat artışları gıda ve alkolsüz içeceklerde %37,53, ulaştırmada %30,83, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda ise %40,32 olarak kaydedildi. Bu üç ana harcama grubunun yıllık enflasyona katkısı gıda için 8,94 puan, ulaştırma için 5,22 puan ve konut için 5,21 puan oldu. Aylık bazda da en yüksek ağırlığa sahip harcama gruplarında artışlar devam etti. Temmuz ayında gıda ve alkolsüz içecek fiyatları %1,61, ulaştırma fiyatları %2,59, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubu ise %2,25 oranında artış gösterdi. Aylık enflasyona en yüksek katkı ulaştırmadan gelirken, gıdanın katkısı 0,40 puan, konut grubunun katkısı ise 0,27 puan olarak hesaplandı.
İstanbul Ticaret Odası, İstanbul’da temmuz ayında tüketici fiyatlarının %2,06 arttığını belirtirken, Web-TÜFE verisinde ise aylık artış %1,95 olarak ölçüldü. TÜİK’in açıkladığı %1,78’lik aylık enflasyon, bu iki göstergenin altında kaldı.
Fiyat artışlarının yanı sıra şirketlerin mali durumuna dair veriler de ekonomik sıkıntıları gözler önüne seriyor. Yılın ilk yedi ayında 1.167 dosya için geçici mühlet kararı verilirken, 171 dosya hakkında iflas kararı alındı. Aynı dönemde mahkemelerce reddedilen konkordato dosyalarının sayısı geçen yılın aynı dönemine göre %61 artarak 1.146’ya ulaştı.
Dış ticaret verileri de hem ihracat hem de ithalatta yüksek oranlı artışları gösteriyor. TÜİK verilerine göre, haziran ayında ihracat geçen yılın aynı ayına göre %21,7 artarak 24,9 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde ithalat ise %23 artışla 35,3 milyar dolara çıktı. İthalatın ihracattan daha hızlı artması, dış ticaret açığının genişlemesine yol açtı. Haziran ayında dış ticaret açığı, geçen yılın aynı dönemine göre %26,2 artarak 10,4 milyar dolara ulaştı. İhracatın ithalatı karşılama oranı da %71,4’ten %70,6’ya geriledi. Böylece, ihracattaki güçlü artışa rağmen, ithalattaki daha hızlı yükseliş dış ticaret dengesindeki bozulmayı sürdürdü.
Turizm sektöründe ise yılın ikinci çeyreğinde gelir kaybı yaşandı. Türkiye’nin turizm geliri, geçen yılın aynı dönemine göre %2,6 azalarak 15,9 milyar dolara geriledi. Türkiye’den çıkış yapan ziyaretçi sayısı %5,1 düşerken, ziyaretçilerin gecelik ortalama harcaması 113 dolara yükseldi. Ziyaretçi sayısındaki azalma, turizm gelirlerini olumsuz etkilerken, kişi başına ve gecelik harcamadaki artış, gelir kaybının daha fazla olmasını engelledi.
Temmuz ayında ara zam almayan çalışanlar için gıda, konut ve ulaşım giderlerindeki artışlar, bütçe üzerindeki yükü artırdı. Yılın ikinci yarısında maaşları değişmeyen çalışanlar, yıl başından bu yana %19,86’ya ulaşan fiyat artışları karşısında temel ihtiyaçlarını karşılamakta daha fazla zorluk yaşamaya başladı.
Ekonomi Uzmanı İktisatçı Barlas Yurtsever, mevcut durumu değerlendirirken, “Enflasyon, konkordato, dış ticaret ve turizm verileri birlikte incelendiğinde, ekonomide bir yandan fiyat artışlarının devam ettiği, diğer yandan şirketlerin finansman koşullarında ve dış dengede baskının sürdüğü görülüyor. Yılın ilk yedi ayında tüketici fiyatlarının %19,86 artması, gelirleri aynı oranda yükselmeyen kesimlerin satın alma gücünü de doğrudan etkiledi” dedi.
