BitMEX’in Kapanışı, Kripto Sektöründeki Eğilimleri Gözler Önüne Serdi

Kripto türev borsası BitMEX’in kapanması, sektörde yeni bir konsolidasyon dönemine girilip girilmeyeceği sorusunu gündeme taşıdı. Analistler, piyasa payının büyük oyuncular arasında yoğunlaşması ve artan düzenleme maliyetlerinin küçük platformları zor durumda bıraktığını belirtiyor.

Yeniden yapılandırma danışmanı Roshan Dharia, BitMEX’in çöküşünün orta ölçekli merkezi borsaların karşılaştığı yapısal zorlukları yansıttığını ifade etti. Dharia, likiditenin giderek daha fazla sektördeki en büyük oyuncularda toplandığını ve düzenleme uyum maliyetlerinin artmaya devam ettiğini belirtti. Danışmanın verdiği bilgilere göre, ilk beş platform artık küresel spot hacminin yaklaşık yüzde 80’ini kontrol ediyor. Bu durum, orta ölçekli ve bölgesel borsaları daralan kâr marjlarıyla ve ölçeklenme imkânı olmadan baş başa bırakıyor. Dharia, karşılaşılan zorlukların döngüsel değil, yapısal olduğunu vurguladı.

Sektör verilerine göre, BitMEX, dijital varlık türev işlemlerinin temel taşlarından biri olan süresiz takas sözleşmelerinin öncülerindendi; ancak günlük Bitcoin vadeli işlem hacmi Mayıs 2021 itibarıyla düşüşe geçti ve 2020 yılında ulaştığı 1 milyar ile 5 milyar dolar arasındaki zirve seviyesine bir daha ulaşamadı.

BitMEX, 2014 yılında Arthur Hayes, Ben Delo ve Samuel Reed tarafından kuruldu. Ana şirketi HDR Global Trading’in stratejik değerlendirmesi doğrultusunda, işlemlerin 23 Eylül’de sona ermesi planlanıyor. Kapanış duyurusu, borsanın BMEX adlı kullanım tokeninde sert bir satış dalgası da başlattı; token, faaliyetlerin sonlandırılacağının açıklanmasının ardından yüzde 90’dan fazla değer kaybetti.

Duyuru, yıllardır süren pazar payı kaybının ardından geldi. Ağustos 2023 itibarıyla, BitMEX türev borsaları arasında yüzde 0,9’luk işlem hacmi payıyla dokuzuncu sıradaydı. 2025 yılına gelindiğinde, bu platformlar arasındaki yıllık sürekli vadeli işlem hacminin yüzde 47,4 artarak rekor düzeyde 86,2 trilyon dolara ulaşması beklenmesine rağmen, BitMEX ilk 10 sürekli vadeli işlem platformu arasında yer alamadı.

BitMEX, benzer ürünlerin düzenlenmiş platformlar üzerinden sunulmasından yıllar önce, kıyı ötesi sürekli türevler sunarak sektörde öne çıkmıştı. Ancak günümüzde aynı ürünler, ABD ve Birleşik Krallık dahil birçok ülkede lisanslı borsalar aracılığıyla daha fazla sunulmaya başlandı. ABD’de Coinbase, düzenleyiciden işlem yapılmama güvencesi aldıktan sonra Mayıs ayında Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu (CFTC) tarafından düzenlenen bir borsa üzerinden sürekli benzeri vadeli işlemleri başlattı. CFTC ayrıca Kalshi için Bitcoin sürekli vadeli işlemlerini onayladı. Haziran ayında Kraken, yeni satın aldığı Bitnomial borsası aracılığıyla, uygun ABD’li işlemciler için CFTC düzenlemesi çerçevesinde sürekli vadeli işlemleri devreye aldı. Bu eğilim, ABD dışına da taşınarak, Coinbase’in ülkenin yeni kripto düzenleme rejimi öncesinde türev işini genişletmesine olanak tanıyan Birleşik Krallık yatırım hizmetleri lisansını almasıyla devam etti.