Hürmüz Boğazı’ndaki Savaşın 100 Günlük Etkileri Ortaya Çıktı
Hürmüz Boğazı’nda savaşın 100 günü geride kaldı. Ticaret geçişleri büyük oranda düştü, gemi trafiği normal seviyelerin altında kaldı.
Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin önemli bir geçiş noktası olarak, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından büyük bir değişim yaşadı. 28 Şubat’ta başlayan çatışmalarla birlikte, savaşın 100. gününe gelindiğinde, bu stratejik boğazdan geçen gemi sayısı, normal koşullarda bir haftalık trafiğe eşit bir seviyeye geriledi.
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’nin çıkış noktası olarak, dünya genelinde petrol ve LNG ticaretinin önemli bir kısmını taşımaktaydı. Savaş öncesinde, bu boğazdan günde ortalama 129 gemi geçiş yaparken, savaşın başlamasıyla birlikte bu rakam ciddi şekilde azaldı. 7 Haziran itibarıyla, toplamda 988 ticari gemi geçiş yaptı ve bunların yalnızca 84’ü konteyner gemileri oldu.
Geçişlerin büyük bir kısmı, İran’a ödeme yaparak veya diplomatik müzakereler yoluyla gerçekleştirildi. Bazı gemiler, Otomatik Tanımlama Sistemi’ni (AIS) kapatarak geçiş yaparken, İran, kendi kara sularında yeni bir güzergah oluşturdu. Ancak, uluslararası denizcilik kurallarına uygun rotaları kullanan gemiler de mevcuttu.
Gemi Geçişlerinde Tarihi Düşüş
Savaşın başladığı tarihten itibaren Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişleri belirgin bir düşüş gösterdi. 28 Şubat’ta 78 gemi geçiş yaparken, bu sayı 1 Mart’ta 30’a, 2 Mart’ta ise 13’e kadar düştü. Takip eden günlerde, geçiş sayısı 2’ye kadar geriledi. 18 Nisan’da ise 27 gemi ile savaş döneminin en yoğun günü kaydedildi.
İran Dışişleri Bakanı, ateşkes süresince Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere açık olacağını duyurmuştu. Ancak, İran, ABD’nin abluka uyguladığı sürece boğazın kapalı kalacağını bildirdi. 7 Mayıs, sadece bir geminin geçtiği gün olarak kaydedildi ve bu, savaşın en düşük trafiği olarak tarihe geçti.
Petrol ve LNG Taşımacılığına Etkiler
Savaşın 100 günü boyunca, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerin 456’sı petrol ve petrol ürünleri taşıyordu. 28 Şubat’ta 50 ham petrol ve petrol ürünü gemisi geçiş yapmışken, bu sayı savaşın ilerleyen günlerinde önemli ölçüde azaldı. Geçişlerin çoğu İran limanlarından kalkan gemilerden oluşuyordu.
LNG ticareti ise savaşın etkisiyle büyük oranda kısıtlandı. Özellikle Katar’daki LNG tesislerinin üretiminin durması, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin azalmasına neden oldu. Savaşın 100 günü boyunca yalnızca 18 LNG gemisi geçiş yaptı.
Ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndan geçen 149 LPG gemisi toplam geçişlerin yüzde 15’ini oluşturdu. Bu gemilerin çoğu İran, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar limanlarından hareket etti. Kuru yük gemileri ise daha çeşitli rotalar izleyerek ticaret akışını sürdürdü.
Sonuç olarak, Hürmüz Boğazı’ndaki savaş, bölgedeki ticaretin dinamiklerini köklü bir şekilde değiştirmiştir. Küresel enerji ticareti açısından kritik olan bu boğazda, yaşanan gelişmeler uluslararası piyasalarda önemli etkilere yol açmaktadır.
