Avrupa Ülkelerinden İsrail’in Doğu Kudüs’teki Yerleşim Projesine Sert Tepki

İngiltere, Fransa, Almanya ve diğer ülkeler, İsrail’in Doğu Kudüs’teki yerleşim projesine karşı ortak bir tepki gösterdi.

İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Hollanda ve Norveç, İsrail hükümetinin işgal altındaki Doğu Kudüs’te E1 adlı yasa dışı yerleşim projesi çerçevesinde konut inşası için ihale ilanı yayımlamasına tepki gösterdi. Bu ülkelerin liderleri, ortak bir yazılı açıklama yaparak, “İsrail hükümetinin E1 yerleşim projesi için inşaat ihaleleri yayımlama kararı kabul edilemez” ifadesini kullandı.

Açıklamada, uluslararası toplumun bu yerleşim genişlemesine uzun bir süredir karşı çıktığı ve endişelerini özel görüşmelerde ve kamuoyunda dile getirdiği belirtildi. E1 yerleşiminin Batı Şeria’yı bölerek Filistin topraklarının bütünlüğüne zarar vereceği ve iki devletli çözüm ihtimalini zayıflatacağı vurgulandı.

Yerleşimci Şiddeti Endişe Verici Boyutlara Ulaştı

Uluslararası hukukun Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinin yasa dışı olduğunu net bir şekilde ortaya koyduğuna dikkat çekilen açıklamada, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin bu konudaki tutumunun yeniden teyit edildiği ifade edildi. Açıklamada, “Batı Şeria’da sivillere yönelik yerleşimci şiddetinin eşi görülmemiş seviyelere ulaştığı ve Filistin ekonomisine ciddi kısıtlamaların uygulandığı ağır bir istikrarsızlık döneminde bu karar daha da endişe vericidir. İsrail hükümetine bu planları derhal geri çekmesi ve Batı Şeria’daki yerleşim genişlemesini sona erdirmesi çağrısında bulunuyoruz. Bu planlar, bizi yalnızca barıştan daha da uzaklaştırmakla kalmayacak, aynı zamanda İsrail’in uluslararası konumunu da zayıflatacaktır. Şirketler, inşaat ihalelerine teklif vermeyi değerlendirmemelidir; uluslararası hukukun ciddi ihlallerine dahil olma riski ve bunun hukuki ve itibarla ilgili sonuçlarının farkında olmalıdırlar” denildi.

Ayrıca, açıklamayı imzalayan ülkeler, iki devletli çözüme dayalı adil ve kalıcı bir barışa olan bağlılıklarını yineleyerek bu doğrultuda hareket etmeye devam edeceklerini belirtti.

E1 Projesi ve Filistin’deki İşgalin Genişlemesi

E1 Projesi, tarihsel olarak Doğu Kudüs’ün bir parçası olan ancak Ayrım Duvarı’nın Batı Şeria kısmında kalan Ayzeriye mahallesinin yakınında inşa edilen ‘Maale Adumim’ Yahudi yerleşim birimini Batı Kudüs’e bağlamak amacıyla başlatılmıştır. Bu proje kapsamında, bölgeye 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşa etmek için 1999 yılında 12 bin dönüm Filistin toprağı gasbedilmiştir.

İsrail yönetimi, Filistin Devleti’nin kurulmasını engelleyeceği iddia edilen E1 Projesi’ni, önceki ABD yönetimlerinin baskıları nedeniyle dondurmuştu. Ancak Başbakan Binyamin Netanyahu, işgal altındaki Batı Şeria’yı fiilen ikiye bölecek olan E1 Projesi’ni Eylül 2025’te onaylamıştır. Bu proje ile İsrail, işgal altında tuttuğu Doğu Kudüs ile Batı Şeria’daki Filistin toprakları arasındaki bağlantıyı kesmeyi hedeflemektedir.

İsrail hükümeti, E1 Yahudi yerleşim projesine ilişkin verdiği taahhüdü ihlal ederek itirazda bulunan taraflara önceden bildirimde bulunmaksızın 1234 konutluk ilk ihale ilanını yayımlamıştır.