Süpersonik Uçuş Yasağı 50 Yıl Sonra Kaldırılıyor
ABD, 1973’ten beri süren süpersonik uçuş yasağını kaldırarak yeni bir dönem başlatıyor.
Havacılık alanında önemli bir değişim yaşanıyor. ABD, 1973’ten bu yana sivil uçaklar için geçerli olan karasal süpersonik uçuş yasağını kaldırma kararı aldı. Bu gelişme, ses hızını aşan uçakların yerleşim bölgelerinde yarattığı gürültü sorununun çözülmesiyle mümkün hale geliyor. ABD Ulaştırma Bakanlığı ve Federal Havacılık İdaresi (FAA), bu yasağı tamamen ortadan kaldırmak yerine, gürültü seviyelerine dayanan yeni düzenlemeler üzerinde çalışıyor.
FAA, süpersonik uçakların iniş, kalkış ve seyir sırasında uyması gereken gürültü sınırlarını belirleyen iki yeni düzenlemenin 2027 yılına kadar tamamlanmasını hedefliyor. Bu değişikliğin arkasında, ABD Başkanı Donald Trump’ın 2025 yılında imzaladığı ve havacılıkta yeniliklerin önünü açan başkanlık kararnamesi yer alıyor. Yeni düzenlemelerle birlikte, firmalar belirlenen gürültü eşiklerini aşmadıkları sürece kara üzerinde Mach 1 hızının (yaklaşık 1.240 km/s) üzerine çıkabilecekler. Günümüzde ticari uçakların ortalama hızı 885 ila 965 km/s arasında değiştiği düşünüldüğünde, bu adım seyahat sürelerini önemli ölçüde kısaltacak.
FAA, 1973 yılında süpersonik uçakların ses duvarını aşarken yarattığı şok dalgaları nedeniyle bu yasağı getirmişti. 1960’larda yapılan denemeler, sürekli meydana gelen sonik patlamaların binalarda hasara yol açtığını ve halktan yoğun şikayetler geldiğini göstermişti. Efsanevi Concorde uçağı, bu yasağın etkisiyle 1976 ile 2003 yılları arasında yalnızca okyanus aşırı uçuşlarda yüksek hızlara ulaşabiliyor, karaya yaklaştığında hızını düşürmek zorunda kalıyordu. Yüksek bilet fiyatları ve işletme maliyetleri nedeniyle Concorde’un emekliye ayrılması, süpersonik yolcu taşımacılığını uzun bir süre duraklatmıştı.
Teknolojideki ilerlemeler, yüksek sesli patlamaların ortadan kaldırılmasını sağladı. NASA, deneysel X-59 uçağı ile süpersonik hızlarda tamamen sessiz uçuşun mümkün olduğunu kanıtladı. Bu gelişmelerle birlikte, Colorado merkezli Boom Supersonic firması, 60 ila 80 yolcu kapasiteli “Overture” adlı uçağı için dünya genelinden ön siparişler almaya başladı. Atlanta merkezli Spike Aerospace firması ise 18 yolcu kapasiteli “Diplomat” isimli iş jetini geliştiriyor. Firmalar, gelecekte okyanus aşırı uçuşların 4 saatten daha kısa sürede gerçekleştirileceğini öngörüyor.
