Almanya’daki Suriyelilerin Yüzde 80’i Geri Gönderilecek

Almanya, Suriyeli mültecilerin yüzde 80’inin geri dönüşünü planlıyor. Merz ve Şara, bu konuda önemli bir anlaşmaya vardı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Avrupa Birliği çerçevesinde daha önce görülmemiş bir geri gönderme planının hayata geçirilmesini değerlendiriyor. Bu plan, Almanya’da yaşayan Suriyeli nüfusun %80’inin üç yıl içinde geri dönmesini öngörüyor. Geri dönüş önceliği, oturma izni bulunmayan ve suç işlemiş bireylere verilecek. Alman hükümeti, bu kişilerin ülkelerinin yeniden inşasında önemli bir rol oynamasını hedefliyor.

CDU lideri Merz, Berlin’de Suriye’nin geçici devlet başkanı Ahmed Şara ile gerçekleştirdiği görüşmede, Almanya’daki Suriyeli diasporanın önemli bir kısmının geri dönüşünü kolaylaştıracak bir yol haritası üzerinde mutabakata vardı. Ancak Merz, %80 hedefinin resmi bir hükümet politikası olmadığını, yalnızca Suriye liderinin bu konudaki arzusunu desteklediğini ifade etti.

Basın toplantısında konuşan Merz, Suriye’nin öncelikle Almanya’da geçerli oturma izni olmayan ve sorun çıkaran bir grup insanı geri kabul etmesi gerektiğini vurguladı. Hedef, bu geri dönüşlerin üç yıl içinde öncelikli olarak gerçekleştirilmesi.

Merz, “İyi entegre olmuş ve kalmak isteyenlerin Almanya’da kalabilmesini istiyoruz, ancak burada bulunanların büyük bir kısmına ülkelerinde ihtiyaç var” dedi. Bu açıklama, Suriye’deki iç savaşın sona ermesinin ardından oluşan yeni duruma atıfta bulunuyor.

Girişim, İçişleri ve Ekonomik Kalkınma bakanlıklarının yer alacağı ortak bir çalışma grubunun kurulmasıyla başlayacak. Berlin yönetimi, Suriye’de Beşar Esad’ın devrilmesinin ardından durumun önemli ölçüde iyileştiğini belirtiyor. Merz, siyasi istikrar ve ekonomik büyümenin yeniden yapılanmanın başarısı için belirleyici olacağını vurguladı ve “yatırımlar için uygun bir ortam” oluşturulması gerektiğini söyledi.

Gerçek Engeller

Almanya’daki göç politikalarının sertleşmesi, büyük ölçüde iç siyasi dinamiklere bağlı. Eski Başbakan Angela Merkel’in yaklaşık 1 milyon sığınmacının ülkeye girişine izin veren politikası sonrası, göç karşıtı AfD partisinin yükselişi bu süreci etkiledi.

Ancak veriler, bu dönüş planının uygulanmasının zorluklarını gözler önüne seriyor. Resmi rakamlara göre 31 Ekim 2025 itibarıyla Almanya’da 944.060 Suriyeli yaşıyor. Bunların 660 binden fazlasının oturma izni bulunuyor ve yalnızca yaklaşık 10.281 kişi ülkeyi terk etmek zorunda kaldı. 2024 yılında ise 6.502 Suriyeli gönüllü olarak ülkelerine döndü. Bu durum, kitlesel geri dönüş planlarının sınırlarını ortaya koyuyor.

Planın önünde üç büyük engel bulunuyor: Suriyelilerin çoğunun yasal oturma iznine sahip olması, geri dönüşün bireysel isteğe bağlı olması ve Suriye’deki durumun hâlâ kırılgan olması.

Bu nedenle Merz’in göç politikasında AfD ile rekabet etmek için attığı adımlar, şu ana kadar beklenen etkiyi yaratmadı. Ziyaret sırasında AfD söylemini daha da sertleştirdi. Parti yetkilileri, geri dönüşlerin hızlı bir şekilde uygulanmasını isterken, Almanya’nın Suriye’nin yeniden inşasına yeni mali destek sağlamasına karşı çıktılar.

Suriye’nin Yeniden İnşası ve Geri Dönüş

Merz, mevcut koşulların geri dönüş için bir fırsat sunduğunu savundu: “İç savaş sona erdi ve Suriye’ye geri dönme imkânı var. Bunu birlikte mümkün kılmak istiyoruz.”

İki lider de diasporanın geri dönüşünün yeniden inşa süreci için kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Ahmed Şara, “Yeniden inşa mücadelesi yeni başlıyor” diyerek yabancı yatırımların artırılması ve istihdam yaratılması gerektiğini belirtti.

Suriye lideri ayrıca Almanya ile ekonomik iş birliği modeli önerdi. Bu modele göre Almanya, Suriye’ye yatırım yapacak; Almanya’da yaşayan Suriyeliler ise ülkelerine dönerek yeniden inşa sürecine katkı sağlayacak ve Almanya ile iş bağlarını sürdürebilecekler.

Berlin yönetimi, bu kapsamda özellikle okul ve hastane gibi sivil altyapının yeniden inşası için bu yıl 200 milyon euronun üzerinde yatırım yapmayı taahhüt etti. Ayrıca Almanya’daki Suriyeli toplum içinde yaklaşık 6.000 doktorun Alman hastanelerinde çalıştığına dikkat çekildi.

Ziyaret, onlarca yıl sonra bu düzeyde gerçekleşen ilk diplomatik temaslardan biri oldu. Ancak hem destek hem de protestolarla karşılandı. Ahmed Şara, Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier ile de görüşerek, geçmişi ve insan hakları konusundaki soru işaretleri nedeniyle siyasi rahatsızlık konusunu gündeme getirdi. Aynı zamanda Suriye Dışişleri Bakanı, Alman mevkidaşıyla ilişkilerin normalleşmesi ve bölgesel sorunların ele alınması için görüşmeler yaptı.