Avrupa balıkçılığı için alarm: Hangi türler azalacak?
Avrupa balıkçılığı, deniz sıcaklıklarındaki rekor artışla dönüşüyor. Hamsi, palamut ve lüfer gibi türlerin geleceği risk altında olabilir.
Avrupa denizleri, uydu ölçümlerinin başladığı 1982’den bu yana en sıcak yazını geçirdi. Haziran-ağustos döneminde ortalama deniz suyu sıcaklığı 21,6 dereceye yükselirken, İngiltere’den Akdeniz’e uzanan geniş bir bölgede değerler normalin üzerine çıktı. Deniz sıcak hava dalgalarının daha sık ve uzun yaşanması, Avrupa balıkçılığı açısından da önemli değişikliklere yol açıyor. Soğuk su arayan türler daha kuzey bölgelere çekilirken, sıcak suyu tercih eden balıklar yeni alanlara yayılıyor.
Türkiye kıyıları da etkileniyor
Akdeniz ve Karadeniz’deki sıcaklık değişimleri Türkiye’yi doğrudan ilgilendiriyor. Copernicus araştırmacılarının çalışmasına göre Doğu Akdeniz’de deniz sıcak hava dalgalarının süresi son yıllarda belirgin biçimde arttı; bazı bölgelerdeki artış, on yılda 12 günden fazla oldu. Karadeniz’de ise bu olayların sayısı yükselirken, yüksek yoğunluk görülen alanlar arasında Anadolu kıyıları da yer aldı.
Isınan sular, Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz’e ulaşan yabancı türlerin yeni bölgelerde kalıcı hale gelmesini de kolaylaştırıyor. Akdeniz’de binden fazla yabancı tür bulunduğu belirtilirken, aslan balığı, balon balığı ve tavşan balığı gibi türlerin yayılması yerli canlılarla rekabeti artırıyor ve ticari avcılığı etkiliyor.
Sofralardaki balık çeşitliliği değişebilir
Deniz sıcaklığındaki artış, hamsi, palamut ve lüfer gibi göç yollarına ve çevresel koşullara duyarlı türlerin dağılımını değiştirebilir. Karadeniz’de hamsinin beslenme ve üreme şartlarındaki değişim ile palamut ve lüferin göç rotalarının kayması, av miktarlarına yansıyabilir. Akdeniz’de levrek, çipura ve sardalyanın yanı sıra sıcak suyu seven yeni türlerin çoğalması da balıkçıların av kompozisyonunu dönüştürebilir.
İngiltere’nin güney kıyılarındaki ahtapot artışı, değişimin dikkat çekici örneklerinden biri oldu. Soğuk sular nedeniyle daha önce az görülen ahtapotların avı geçen yıl yaklaşık 2 bin 600 tona, bu yıl ise şimdiden 3 bin tonun üzerine çıktı. 2025 öncesinde yıllık av miktarı 30 tonun altındaydı. Ancak ahtapotların yengeç, ıstakoz ve deniztarağıyla beslenmesi, bu türleri avlayan balıkçıları olumsuz etkiledi.
