Petrol Fiyatları Artarken Enerji Rezervleri Gündemde
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, petrol fiyatlarını artırırken, en büyük rezervlere sahip ülkeler dikkat çekiyor.
Orta Doğu’da artan askeri gerginlikler ve Hürmüz Boğazı’nın kapanma riski, petrol fiyatlarını etkileyerek 85 dolara kadar yükseltti. Bu durum, dünya genelinde en büyük yeraltı zenginliklerine sahip ülkelerin önemini artırdı. Küresel enerji piyasaları, ABD-İsrail ve İran arasındaki çatışmaların gölgesinde hareketli günler geçiriyor. Brent petrol fiyatları, stratejik geçiş noktalarının tıkanmasıyla birlikte 70 dolardan 85 dolara fırladı. Bu kriz ortamında, ülkelerin ham petrol rezervleri sadece birer rakam olmaktan çıkıp stratejik bir güç unsuru haline geldi.
Dünyada en fazla petrol rezervine sahip olan ülkeler arasında ilk sırayı 303,2 milyar varil ile Venezuela alıyor. Ancak Venezuela, bu devasa rezervine rağmen 9,8 milyar dolarlık ihracatla düşük bir ekonomik çıktı sergiliyor. İkinci sırada yer alan Suudi Arabistan ise 267,2 milyar varil rezervine sahip ve 187 milyar dolarlık ihracatıyla küresel enerji pazarında önemli bir oyuncu konumunda. Suudi Arabistan’ın en büyük ihracat güzergahı olan Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması, dünya genelindeki arz güvenliğini tehdit eden en büyük faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Petrol rezervleri sıralamasında dikkat çeken diğer ülkeler de mevcut. İran, 208,6 milyar varil rezerv ile üçüncü sırada yer alırken, Kanada 171 milyar varil ile dördüncü sırada bulunuyor. Kanada’nın 106 milyar dolarlık ihracatıyla Kuzey Amerika’nın enerji deposu olduğu biliniyor. Irak ve Birleşik Arap Emirlikleri sırasıyla 145 ve 113 milyar varil rezerv ile dikkat çekerken, her iki ülkenin de Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması nedeniyle ihracat yolları risk altında. Kuveyt 101,5 milyar varil, Rusya ise 80 milyar varil rezerv ile sıralamada yer alıyor. ABD ve Libya ise sırasıyla 45 ve 48,4 milyar varil rezerv ile listenin sonunda yer alıyor.
Küresel piyasalarda petrol fiyatlarının artışı ve nakliye maliyetlerinin %95 oranında yükselmesi, Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarını da etkileme potansiyeline sahip. Uzmanlar, motorin fiyatlarına 12,45 TL, benzin fiyatlarına ise 3,68 TL civarında zam yapılabileceğini öngörüyor. Ancak, enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan “Eşel Mobil Sistemi” sayesinde bu zamların %75’i ÖTV indiriminden karşılanacak. Böylece olası zammın yalnızca %25’i tüketiciye yansıtılarak vatandaşların bütçesi korunmaya çalışılacak.
