Boş Derse Giren Öğretmenler Ek Ders Ücreti Alabilir mi?

Son zamanlarda eğitim alanında en çok tartışılan konulardan biri, “boş derse giren öğretmen ek ders ücreti alabilir mi?” sorusudur. Farklı illerde ve okullarda uygulamaların çeşitlilik göstermesi, öğretmenlerin hak kaybı yaşayıp yaşamadıkları konusunda endişelere yol açmaktadır.

Konuya ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı’nın valiliklere ilettiği resmi görüş yazılarını derleyen Mevzuat yazarı Sedat Değer, boş derse giren nöbetçi öğretmenlerin ek ders ücreti alabilmesi için gereken şartları net bir şekilde açıkladı.

Hazırladığı yazıda Sedat Değer, merak edilen tüm soruları yanıtlayarak konuyu kapsamlı bir şekilde ele aldı. İşte Sedat Değer’in “Boş Derse Giren Öğretmen Hangi Şartlarda Ek Ders Ücreti Alır?” başlıklı yazısı;

Mevzuat Yazarı/Sedat Değer

Öğretmenlerin hastalık veya mazeret gibi nedenlerle okula gelmediği günlerde, derslerin boş kalmaması için nöbetçi öğretmenler görevlendirilmektedir. Bu durum, boş geçen derslerde nöbetçi öğretmenlerin bulunmasını zorunlu kılmaktadır. Nöbetçi öğretmenlerin, ders okutsun ya da okutmasın, görevlendirildikleri sınıflarda fiilen bulunmaları yasal bir gereklilik olduğundan, birçok öğretmen boş derslerde ek ders ücreti alıp almayacaklarını merak etmektedir.

Bu nedenle, konuyu detaylı bir şekilde inceleyerek, Milli Eğitim Bakanlığı’nın valiliklere gönderdiği tüm resmi görüş yazılarını değerlendirdim. Bu sayede uygulamada birliğin sağlanması ve nöbetçi öğretmenlerin hak kaybı yaşamalarının önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

Aşağıda sunacağım açıklamalar, yalnızca genel bir yorum değil; tamamen MEB’in resmi görüş yazılarına dayanmakta ve tereddüt bırakmayacak şekilde net sonuçlar içermektedir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki:

Her boş derse giren öğretmen ek ders ücreti alamaz. Ek ders alabilmenin belirli şartları vardır ve bu şartların herhangi birinin eksik olması durumunda, boş ders için ek ders ücreti ödenmesi mümkün değildir. Şimdi bu şartları mevzuat ve resmi görüş yazıları çerçevesinde açıklayayım.

1. Boş derse giren öğretmen o gün “nöbetçi öğretmen” olmak zorunda mı?

MEB’in tüm görüş yazılarında özellikle vurgulanan nokta şudur:

Milli Eğitim Bakanlığı, 05 Nisan 2022 tarihinde Şanlıurfa Valiliğine gönderdiği yazıda, boş geçen derslere girenleri nöbetçi öğretmen olarak değerlendirmiştir. Ancak 14 Şubat 2023 tarihli Burdur Valiliğine ve 27 Haziran 2024 tarihli İstanbul Valiliğine gönderilen yazılarda, boş derse giren öğretmenler olarak bir değerlendirme yapılmıştır. Son olarak, 19 Ocak 2026 tarihinde Konya Valiliğine gönderilen yazıda ise yine nöbetçi öğretmenler üzerinde durulmuştur.

Görüldüğü üzere, bazı yazılarda “boş derse giren nöbetçi öğretmenler” ifadesi kullanılırken, diğerlerinde doğrudan “boş derse giren öğretmenler” ifadesi tercih edilmiştir. Ancak, mevcut mevzuat gereği, boş derse öncelikli olarak o günkü nöbetçi öğretmenlerin görevlendirilmesi esastır.

Boş derse giren öğretmenin o gün öncelikli olarak nöbetçi öğretmen olması gerekmektedir.

2. Nöbetçi öğretmen boş derste o günkü müfredatı fiilen işlemelidir.

Ek ders ücretinin ödenebilmesi için, öğretmenin yalnızca sınıfın başında bulunması yeterli değildir. O sınıf seviyesine ait günlük ve yıllık plan doğrultusunda müfredat kazanımını veya öğrenme çıktısını fiilen işlemiş olması gerekmektedir.

Nöbetçi öğretmenin, “ders boş geçmesin” diye sınıfı sadece kontrol etmesi veya başında bulunması, ek ders hakkını doğurmaz.

Ek ders ödenebilmesi için, nöbetçi öğretmenin girdiği dersin o günkü yıllık planı doğrultusunda müfredatı işlemesi, kazanım veya öğrenme çıktısını vermesi, yani dersi fiilen dersin planına uygun olarak okutması gerekmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığının bu konuya dair verdiği resmi görüş yazılarında geçen ifadelerdeki ortak nokta, “o günler için öngörülmüş müfredatın aynı şekilde uygulanması” şartıdır.

3. Öğretmen, işlediği kazanımı ders defterine bizzat yazıp imzalamalıdır.

Bu madde, uygulamada en fazla gözden kaçan fakat ek ders ödemesinin en kritik şartıdır.

Dersi fiilen işlese bile, ders defterine kazanım yazılmamışsa ek ders ücreti ödenmez. Çünkü mevzuata göre, yasal olarak ders defteri:

• Dersin işlendiğinin,
• Kazanım veya öğrenme çıktısının verildiğinin,
• Eğitim faaliyetinin gerçekleştiğinin
  resmi kanıtıdır.

Yani ders defteri, fiilen ders işlendiğinin tek resmi dayanağıdır.

Dolayısıyla nöbetçi öğretmen, işlediği boş dersin kazanımını mutlaka ders defterine yazmalı ve imzalamalıdır. Bu işlem yapılmadığında “fiilen işlenen ders” hükmü doğmadığı için de ek ders ödenemez.

Sonuç olarak:

Ek ders ödenebilmesi için üç şartın da aynı anda gerçekleşmesi gerekmektedir.

Boş geçen derse giren öğretmene aşağıdaki üç şart bir arada gerçekleşirse ancak ek ders ödenir; aksi takdirde ek ders ödemesi yapılmaz:

1. Nöbet günü olması: Boş derse giren öğretmenin o gün öncelikli olarak nöbetçi öğretmen olması gerekir.

2. Müfredatın fiilen işlenmesi: Nöbetçi öğretmenin girdiği derste, o günler için öngörülmüş müfredatın aynı şekilde uygulanması gerekir.

3. Kazanımın ders defterine yazılması: Ders defterleri, dersin işlendiğinin resmi kanıtı olduğu için, işlenen kazanım veya öğrenme çıktısının ders defterine yazılmış olması gerekmektedir.

Önemli Not: Nöbetçi öğretmen olmasa da boş derse giren öğretmene ek ders ücreti ödenip ödenmeyeceği konusunun MEB tarafından ayrıca belirtilmesi gerektiği için, bu konuda resmi görüş yazısı yayımlanıncaya kadar, nöbetçi öğretmen olmasa da boş geçen derse giren öğretmenlere ek ders ücreti ödenmesi konusunda aceleci olunmaması gerektiği düşünülmektedir.

Bu üç şart birlikte gerçekleştiğinde, MEB Resmi Görüş Yazılarına göre nöbetçi öğretmen boş derse girdiğinde ek ders ücreti alabilir. Ancak unutmamak gerekir ki bu ödeme de yine mevzuatta belirtilen haftalık azami ek ders saatlerini aşmamak kaydıyla</strong; yapılır.