Borsada likidite krizi sonrası 7 şirketten 130 fon kararı

Borsada likidite krizi sonrası kamu kurumları harekete geçti. SPK, 7 portföy şirketinin 130 fonunu tasfiye kararıyla işleme kapattı.

Borsada likidite krizi nedeniyle yaşanan sert satışların ardından kamu kurumları peş peşe önlem aldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal İstikrar Komitesi’ni toplarken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası likidite imkanlarını genişletti. Sermaye Piyasası Kurulu ise 7 portföy yönetim şirketinin fonlarını Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda işleme kapatarak 130 fonun tasfiyesine karar verdi. Türkiye Varlık Fonu da Borsa İstanbul’daki alımlarıyla piyasaya destek verdi.

Alınan kararların ardından bankacılık endeksi gün içinde yüzde 6’nın üzerinde değer kazandı. BIST 100 endeksindeki yükseliş ise yüzde 2’yi aştı. Piyasa uzmanları, tedbirlerin likidite sorununun diğer alanlara yayılmasını önlemeye yönelik ve yerinde adımlar olduğunu belirtti.

Teminat tamamlama çağrıları 1,76 trilyon liraya çıktı

SPK’nın 28 Ağustos’ta yatırım fonları rehberinde yaptığı değişikliklerin ardından bazı fonlarda likidite sorunları ortaya çıktı. Küresel endeks sağlayıcıların uyarılarını karşılamaya yönelik düzenlemenin ardından kimi hisselerde sert satışlar görülürken, bazı fonlardan yüksek tutarlı çıkışlar yaşandı.

Pusula Portföy’ün bazı fonlarında temerrüt açıklaması yapması yatırımcı endişesini artırdı. Ardından Tera Portföy ve Atlas Portföy de bazı fonlarında temerrüt yaşandığını duyurdu. Panik satışlarının etkisiyle teminat tamamlama çağrıları 1,76 trilyon liraya kadar yükseldi.

Merkez Bankası likidite imkanlarını artırdı

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Finansal İstikrar Komitesi toplantısının ardından yaptığı açıklamada gerekli tüm önlemlerin alınacağını bildirdi. Açıklamada, Borsa İstanbul’un ve sermaye piyasalarının temel işleyişine yönelik yapısal bir risk bulunmadığı, sorunun fon piyasasının belirli bir bölümünde yoğunlaştığı ve geçici nitelik taşıdığı ifade edildi.

Bu açıklamanın ardından TCMB, haftalık repo ihaleleriyle sağlanan fonlama miktarının likidite koşullarına göre artırılacağını duyurdu. Bankalararası Para Piyasası’nda bankaların borçlanma limitleri bilanço büyüklükleri dikkate alınarak güncellenecek, TCMB piyasalarında kullanılan teminatların iskonto oranları da gözden geçirilerek düşürülecek.

Merkez Bankası ayrıca miktar yöntemiyle 22 Eylül vadeli 150 milyar lira ve 24 Eylül vadeli 150 milyar lira tutarında iki repo ihalesi açtı. İhalelere, toplam miktarın yaklaşık üç katı talep geldi. Uzmanlara göre amaç, fonların nakit ihtiyacı nedeniyle varlıklarını düşük fiyatlardan satmasının önüne geçmek ve bankalar aracılığıyla daha uygun finansman sağlamak.

SPK’dan 7 portföy şirketine kapsamlı işlem kararı

SPK, 7 portföy yönetim şirketinin tüm fonlarını TEFAS’ta alım satıma kapattı ve bu şirketlere ait 130 yatırım fonunun tasfiye edilmesine karar verdi. Söz konusu şirketlerin toplam portföy büyüklüğü 1 trilyon 54 milyar 983 milyon 624 bin 386 liraya, yatırımcı sayısı ise 934 bin 177’ye ulaşıyor.

Karardan etkilenen şirketler A1 Capital, Atlas Portföy, Bulls Portföy, Hedef Portföy, Pardus Portföy, Pusula Portföy ve Tera Portföy olarak sıralandı. En yüksek portföy büyüklüğü 707,7 milyar lirayla Tera Portföy’de bulunurken, onu 104,4 milyar lirayla Pardus Portföy ve 79,98 milyar lirayla Pusula Portföy izledi.

Bu şirketlerin toplam 222 fonu bulunuyor. Tasfiye kapsamındaki en büyük fonlar ise 243,6 milyar lira büyüklüğündeki TLY Tera Portföy Birinci Serbest Fonu ile 224,4 milyar liralık TP2 Tera Portföy Para Piyasası Fonu oldu. SPK ayrıca kredili sermaye piyasası işlemlerinde asgari özkaynak koruma oranını, 2 Ekim seans sonuna kadar geçerli olmak üzere yüzde 35’ten yüzde 20’ye indirdi.

Bankalara sermaye yeterliliği kolaylığı

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu da halka açık bankalara yönelik bir düzenleme yaptı. Buna göre bankaların 16 Eylül’den itibaren piyasadan geri alım yoluyla edindiği kendi hisseleri, yıl sonuna kadar çekirdek sermayeden düşülmeden sermaye yeterliliği oranı hesaplamasına dahil edilebilecek.

Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği, alınan kararların sermaye piyasalarının daha güvenli işlemesine katkı sunacağını açıkladı. Birlik, düzenlemelerin piyasa güveninin güçlendirilmesine ve istikrarın korunmasına yardımcı olacağı değerlendirmesinde bulundu.

İki günde 204,3 milyar liralık net çıkış

Likidite baskısının arttığı 15 Eylül’de yatırım fonlarından 111,4 milyar lira, 16 Eylül’de ise 92,9 milyar lira net para çıkışı gerçekleşti. Böylece iki iş günündeki toplam çıkış 204,3 milyar liraya ulaştı. En yoğun çıkış para piyasası fonlarında görüldü.

Tera Portföy Para Piyasası Fonu’ndan 35,1 milyar lira, Garanti Portföy İkinci Para Piyasası Fonu’ndan 25,3 milyar lira, Pusula Portföy Para Piyasası Fonu’ndan 23,4 milyar lira ve Yapı Kredi Portföy İkinci Para Piyasası Fonu’ndan 21,6 milyar lira çıktı.

Gedik Yatırım Kıdemli Araştırma Analisti Burak Pırlanta, TCMB’nin adımlarının fonlarda yaşanabilecek yüksek itfalar karşısında bankacılık sistemini likidite sıkışıklığı ve bulaşma riskine karşı korumayı amaçladığını belirtti. Pırlanta, daha yüksek repo fonlaması ve artırılan borçlanma limitlerinin bankaların nakit imkanını güçlendireceğini, düşük teminat iskonto oranlarının da bankaların TCMB fonlamasına erişimini kolaylaştıracağını ifade etti.

SPK’dan suç duyuruları, Tera yöneticisine gözaltı

SPK, aldığı tedbirlerin yanı sıra bazı hisse işlemleriyle ilgili suç duyurularında da bulundu. Pusula Portföy yöneticileri hakkında Katılımevim ve Gündoğdu Gıda, Tera Portföy yöneticisi hakkında ise Destek Finans Faktoring hisselerindeki işlemler nedeniyle inceleme başlatıldı. Kurul, bazı kişiler için işlem yasağı ve lisans iptali yaptırımları uygulanmasına, Pusula Portföy’e ise iki yıl işlem yasağı getirilmesine karar verdi.

Katılımevim işlemleri nedeniyle 12, Gündoğdu Gıda işlemleri nedeniyle 8, Destek Finans işlemleri nedeniyle 1 kişi hakkında suç duyurusunda bulunuldu. Katılımevim’e ilişkin başka bir inceleme kapsamında 27 kişi için daha suç duyurusu yapıldı. SPK, toplam 11 kişinin işlem yasağı süresince tüm lisanslarının iptal edildiğini bildirdi.

Adli soruşturmalar kapsamında İnfo Yatırım ve Hedef Holding Yönetim Kurulu Başkanı Namık Kemal Gökalp’in ardından Tera Holding Genel Müdür Yardımcısı İbrahim Bekçi de gözaltına alındı. İstanbul Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin operasyonunda Destek Holding, Destek Finans, Destek Kripto Varlık ve Destek Yatırım’da arama yapıldığı, bazı yöneticilerin ikametlerinde de inceleme gerçekleştirildiği belirtildi.

Öte yandan Emlak Katılım Tasarruf Finansman, Katılımevim Tasarruf Finansman ile Birevim Tasarruf Finansman’ın satın alınmasına yönelik görüşmelere başladığını açıkladı. Söz konusu iki şirketin devri konusunda daha önce Tera Grubu ile anlaşmaya varıldığı ve sürecin düzenleyici kurumların onayına sunulduğu bildirilmişti.